АСАБЛІВАСЦІ 3D-МАДЭЛЯВАННЯ ЧАЦВЯРЦІЧНАЙ ТОЎШЧЫ ВІЦЕБСКАЙ ВОБЛАСЦІ НА ПРЫКЛАДЗЕ СОЖСКАГА СТАДЫЯЛЬНАГА ПАДГАРЫЗОНТА ПРЫПЯЦКАГА ГАРЫЗОНТА СЯРЭДНЯГА ПЛЕЙСТАЦЭНА

артыкуле прадстаўлены вопыт стварэння геолага-інфармацыйнай мадэлі сожскага стадыяльнага падгарызонту прыпяцкага гарызонту сярэдняга плейстацэну Віцебскай вобласці. Асновай для мадэлявання паслужыла база дадзеных свідравой вывучанасці тэрыторыі, якая ўключае інфармацыю больш за аб 2300 свідравінах, размешчаных у межах вобласці. Для апрацоўкі і візуалізацыі даных выкарыстоўваліся праграмныя прадукты ArcGIS, QGIS, SAGA GIS і іншыя. У працы апісаны этапы падрыхтоўкі зыходных дадзеных, выбар метадаў інтэрпаляцыі, пабудова лічбавых мадэляў паверхняў даху і падэшвы сожскага стадыяльнага падгарызонту прыпяцкага гарызонту сярэдняга плейстацэну. Ужыванне ГІС-тэхналогій дазволіла дэталізаваць асаблівасці залягання сожскіх адкладаў, ацаніць іх магутнасць і прасторавую зменлівасць, што стварае аснову для прагназавання распрацоўкі радовішчаў агульнараспаўсюджаных карысных выкапняў, прымеркаваных да дадзенага падгарызонту, з улікам рацыянальнага нетракарыстання. Даследаванне выканана ў рамках задання 10.4.02 “Распрацоўка геолага-інфармацыйных мадэляў кайназойскіх адкладаў тэрыторыі Беларусі для прагназавання новых найбольш даступных радовішчаў мінеральнай сыравіны і кіравання мінеральна-сыравіннай базай” падпраграмы 10.4 “Беларускія нетры” Дзяржаўнай праграмы навуковых даследаванняў “Прыродныя рэсурсы і навакольнае асяроддзе” на 2021–2025 гады. 

1. Галкин, А. Н. Минерагения четвертичных отложений территории Витебской области / А. Н. Галкин, А. В. Матвеев // Вестник Пермского университета. Геология. – 2024. – Т. 23, № 2. – С. 101–113. DOI: 10.17072/psu.geol.23.2.101

2. Галкин, А. Н. Типизация геологических разрезов четвертичных отложений территории Витебской области / А. Н. Галкин, А. В. Матвеев // Вестник Воронеж. гос. ун-та. Серия: Геология. – 2023. – № 3. – С. 57–66. DOI: https://doi.org/10.17308/geology/1609-0691/2023/3/57–66

3. Комаровский, М. Е. Палеоложбины Белорусского Поозерья / М. Е. Комаровский. – Минск : БГУ, 2008. – 200 с.

4. Пархоменко, Н. А. Создание цифровой модели рельефа в программном комплексе NanoCAD GEONICS / Н.А. Пархоменко, К.А. Чепурнова, Д.Н. Такмаков // Электронный научно-методический журнал Омского ГАУ. – 2024. – № 2 (37). – апрель – июнь. – Режим доступа: https://cyberleninka.ru/article/n/sozdanie-tsifrovoy-modeli-reliefa-v-programmnom-komplekse-nanocad-geonics. – Дата доступа: 18.11.2025.

5. Полякова, Е. В. Алгоритм расчета базисных поверхностей на основе цифровой модели рельефа в программном обеспечении SAGA GIS (на примере Архангельской области) / Е. В. Полякова, Ю. Г. Кутинов, А. Л. Минеев, З. Б. Чистова // Современные проблемы дистанционного зондирования Земли из космоса. – 2023. – Т. 20, № 3. – С. 104–115.

6. Ряжапова, Л. М., Функциональные возможности программного комплекса QGIS для проектирования и составления геологических карт / Л. М. Ряжапова, И. Ф. Адельмурзина // Вестник науки. – 2024. – Т. 3. – № 12 (81). – С. 1507–1511 // Электронный ресурс. – Режим доступа: https://www.вестник-науки.рф/article/19913. – Дата доступа: 18.11.2025.

7. Свидетельство о добровольной регистрации и депонированию объекта авторского права №1880-КП. Программное обеспечение для анализа базы данных «Буровая изученность территории Республики Беларусь» : дата регистрации 10.06.2025, дата внесения записи о регистрации 20.06.2025 / Галкин А. Н., Ермоченко С. А., Торбенко А. Б.

8. Торбенко, А. Б. Применение беспилотных летательных аппаратов для определения извлекаемых объемов земляных масс из открытых горных выработок / А. Б. Торбенко, А. Н. Галкин, К. С. Мальков // Літасфера. – 2025. – № 1 (61). – С. 195–202.

9. Физическая география Витебской области : учебное пособие / А. Н. Галкин, М. Ю. Бобрик, И. А. Красовская [и др.]; под ред. А. Н. Галкина. – Витебск : ВГУ имени П.М. Машерова, 2021. – 242 с.

10. QGIS User Manual. Версия 3.40 [Электронный ресурс]. – Режим доступа: https://docs.qgis.org/3.40/ru/docs/user_manual/index.html. – Дата доступа: 14.11.2025.

11. SAGA GIS. Online Help [Электронный ресурс] // SourceForge. – Режим доступа: https://sourceforge.net/p/saga-gis/wiki/Online%20Help/. – Дата доступа: 14.11.2025.